Μολών Λαβέ για τις Ακτές μας!

AktesΜας πήραν το εισόδημα.

Μας πήραν την υγεία μας.

Μας πήραν τις δημόσιες παροχές.

Μας πήραν το χαμόγελο.

Τώρα επιχειρούν να μας πάρουν και τις ακτές μας!

Το νομοσχέδιο για την δήθεν προστασία αιγιαλού και παραλίας έχει συνταχθεί κατά παράβαση του άρθρου 24 του Συντάγματος και των διεθνών υποχρεώσεων της χώρας για την προστασία των ακτών και του τοπίου.

Και πριν αλέκτωρ λαλήσει τρεις στο σφυρί βγαίνει η Ελαφόνησος, το Σαρακίνικο και ο Σίμος!

Μετά τη δημόσια γη, τον χωροταξικό και πολεοδομικό σχεδιασμό και τις διαδικασίες περιβαλλοντικής αδειοδότησης, στο βωμό της «ανάπτυξης» επιχειρείται τώρα να θυσιαστεί και το πολυτιμότερο τμήμα της κοινόχρηστης δημόσιας γης, δηλ. ο αιγιαλός και οι παράκτιες και παραλίμνιες περιοχές.

ΨΗΦΙΣΜΑ των 80 ΦΟΡΕΩΝ

Οι φορείς που υπογράφουν στο τέλος, μετά τη συγκέντρωση στο Επιμελητήριο Περιβάλλοντος και Βιωσιμότητος την Πέμπτη 15 Μαΐου 2014, λαμβάνοντας υπόψη τις διατάξεις του Σχεδίου Νόμου με τίτλο: «Οριοθέτηση, διαχείριση και προστασία αιγιαλού και παραλίας», καταγγέλλουν ότι:

Μετά τη δημόσια γη, τον χωροταξικό και πολεοδομικό σχεδιασμό και τις διαδικασίες περιβαλλοντικής αδειοδότησης, στο βωμό της «ανάπτυξης» επιχειρείται τώρα να θυσιαστεί και το πολυτιμότερο τμήμα της κοινόχρηστης δημόσιας γης, δηλ. ο αιγιαλός και οι παράκτιες και παραλίμνιες περιοχές.

Το νομοσχέδιο έχει συνταχθεί κατά παράβαση του άρθρου 24 του Συντάγματος και των διεθνών υποχρεώσεων της χώρας για την προστασία των ακτών και του τοπίου, χωρίς το αναγκαίο επιστημονικό έρεισμα και χωρίς τη συμμετοχή των αρμόδιων επιστημονικών δημοσίων φορέων, με σκοπό να άρει, μετά τους διαδικαστικούς, και κάθε ουσιαστικό περιορισμό στις επενδυτικές προτάσεις.

Οι ρυθμίσεις πλήττουν ευθέως και ανεπανόρθωτα τον πυρήνα του φυσικού και πολιτιστικού κεφαλαίου της χώρας, ακτές, υγρότοπους, ευπαθή οικοσυστήματα, ενάλιες και παράκτιες αρχαιότητες, τοπίο και φυσικούς σχηματισμούς, για πρώτη δε φορά στην ιστορία, οι ακτές χάνουν τον κοινόχρηστο χαρακτήρα τους και οι πολίτες την ελεύθερη πρόσβαση σ’ αυτές. Ταυτόχρονα, επιβραβεύονται για άλλη μια φορά οι καταπατητές σε βάρος του Κράτους Δικαίου.

Η εφαρμογή του νομοσχεδίου, αξιολογούμενη ακόμα και με στυγνή οικονομική λογική, θα στερήσει τη χώρα από το σπουδαιότερο συγκριτικό της πλεονέκτημα και τη μοναδική της ευκαιρία για ανάκαμψη μέσω βιώσιμης ανάπτυξης.

Οι οργανώσεις που υπογράφουν το παρόν ψήφισμα δηλώνουν ότι δεν θα επιτρέψουν στη μαύρη τρύπα του χρέους να καταπιεί το φυσικό και πολιτιστικό περιβάλλον της χώρας, δηλ. την ίδια την επιβίωση, φυσική, ηθική και πνευματική του λαού της για το παρόν και το μέλλον.

Ενώνουν τη φωνή τους με τις αντιδράσεις φορέων και πολιτών που ήδη σε αριθμό 111.930 και πλέον ζήτησαν την απόσυρση του νομοσχεδίου και καλούν τους βουλευτές και τα κόμματα να γνωστοποιήσουν στους πολίτες άμεσα τη σαφή θέση τους απέναντί του.

Οι Υπογράφοντες Φορείς (στο τέλος)

Και πριν αλέκτωρ λαλήσει τρεις στο σφυρί βγαίνει η Ελαφόνησος, το Σαρακίνικο και ο Σίμος!

AktesΠριν προλάβει το νομοσχέδιο να γίνει νόμος στο σφυρί βγαίνει η μαγευτική Ελαφόνησος καθώς μπήκε στο χαρτοφυλάκιο του ΤΑΙΠΕΔ, γεγονός που έχει προκαλέσει μεγάλες αντιδράσεις στους ντόπιους. Διεθνείς περιβαλλοντικές οργανώσεις μιλούν για οικολογική καταστροφή σε μια περιοχή προστατευμένη από το δίκτυο Natura.

Ο «Guardian» την ενέταξε πέρυσι στην πρώτη θέση του top-10 με τις ωραιότερες παραλίες της Ελλάδας, το ίδιο και το TripAdvisor (η μεγαλύτερη τουριστική σελίδα παγκοσμίως), που της έδωσε το καλοκαίρι του 2013 την πρωτιά ύστερα από ψηφοφορία των τουριστών που πέρασαν τις διακοπές τους στη χώρα μας. Τον περασμένο Φεβρουάριο το γερμανικό περιοδικό «Geo Saison», ένα από τα εγκυρότερα έντυπα τουριστικών προορισμών στην Ευρώπη, σε πολυσέλιδο αφιέρωμά του τη χαρακτήρισε «επίγειο παράδεισο» εντάσσοντάς τη στις «δέκα πιο ονειρεμένες παραλίες στον κόσμο, δίπλα στο Μπαλί, στη Χαβάη και τις Μαλδίβες».

Η Ελαφόνησος μπήκε στο χαρτοφυλάκιο του Ταμείου Αξιοποίησης Ιδιωτικής Περιουσίας του Δημοσίου (ΤΑΙΠΕΔ), το οποίο προσφέρει (σε κάθε ενδιαφερόμενο) 175 στρέμματα λευκής αμμουδιάς στο Σαρακίνικο και τον Σίμο (με «Property Code» ΑΒΚ 382). Σε συνδυασμό με το άρθρο 14 του Ν. 3986/2011 (εφαρμοστικός νόμος του Μεσοπρόθεσμου Πλαισίου ΦΕΚ 152 Α), με την πώληση παραλίου ακινήτου μπορεί να αποκτηθεί από ιδιώτη το δικαίωμα αποκλειστικής χρήσης αιγιαλού και παραλίας για 50 χρόνια!

Οι προτεινόμενες αναπτυξιακές εγκαταστάσεις αφορούν ξενοδοχειακή μονάδα και παραθεριστικές κατοικίες, ωστόσο οι περιορισμοί είναι ιδιαίτερα αυστηροί και αφορούν περιβαλλοντικούς όρους, νομικά θέματα, ενώ λόγο έχει και το Δασαρχείο. Η συγκεκριμένη περιοχή μαζί με τρεις ακόμη στη Λακωνία (δύο στη Γλυκόβρυση και μία στο Σκουτάρι Γυθείου) συμπεριλαμβάνονται στη σύνοψη χαρτοφυλακίου ακινήτων του ΤΑΙΠΕΔ (Ομάδα Α' και Β') και δεν έχουν βγει ακόμη στο σφυρί. Η συγκεκριμένη λίστα περιέχει ακίνητα του Δημοσίου, τα οποία θα αξιολογηθούν και θα επιλεγούν προς εκμετάλλευση βάσει κριτηρίων και εμπορικών παραγόντων.

Ένα οικονομικό νομοσχέδιο που βλάπτει θάλασσες και ακτές

Μείωση των περιορισμών για την παραχώρηση αιγιαλού και παραλίας σε δήμους και ιδιώτες, νομιμοποίηση αυθαιρέτων που χρησιμοποιούνται σε επιχειρηματικές δραστηριότητες, διευκόλυνση κατασκευής έργων που εξυπηρετούν παραθαλάσσιες επιχειρήσεις, προαιρετική χάραξη της παραλίας αλλά και επί της ουσίας κατάργηση της ελεύθερης παραλίας. Πρόκειται για το νέο νομοσχέδιο του υπ. Οικονομικών «Οριοθέτηση, διαχείριση και προστασία αιγιαλού και παραλίας».

AktesΠρόκειται για ένα νομοσχέδιο που ανοίγει την πόρτα για fast track επιχειρηματική «αξιοποίηση» των αιγιαλών χωρίς περιβαλλοντικά, κοινωνικά αλλά και επιστημονικά (!) κριτήρια. Η ψήφιση του νομοσχεδίου θα λύσει τα χέρια του ΤΑΙΠΕΔ καθώς θα ανοίξει το δρόμο για την υλοποίηση για των επενδυτικών σχεδιασμών σε περιπτώσεις όπως του Ελληνικού, του Αστέρα και της Αφάντου της Ρόδου ενώ υπάρχουν και προβλέψεις για τους διαγωνισμούς που διεξάγονται σχετικά με την παραχώρηση σαράντα τουλάχιστον τουριστικών μαρινών ανά την Ελλάδα.  «ΣΤΟΠ στην καταστροφή των ελληνικών αιγιαλών» λένε οι πολίτες. Τι υποστηρίζουν οι περιβαλλοντικές οργανώσεις.

Περιορισμοί τέλος στη χρήση παραλίας

Το επερχόμενο νομοσχέδιο καταργεί την πράξη το όριο έκτασης για τις παραχωρήσεις απλής χρήσης αιγιαλού (ομπρέλες - ξαπλώστρες) που με τις ισχύουσες διατάξεις δεν είναι δυνατόν να υπερβαίνει τα 500 τ.μ. ανά παραχώρηση με υποχρεωτική ελεύθερη ζώνη μεταξύ παραχωρήσεων μήκους τουλάχιστον 100 μέτρων. Επιπλέον, όταν πρόκειται για την εκτέλεση έργων για την οποία απαιτείται η παραχώρηση και θαλάσσιου ή λιμναίου χώρου ή πυθμένα θάλασσας ή λίμνης πέραν της ζώνης των 500 μέτρων από την ακτή, η απόφαση εκδίδεται από τον Υπουργό Οικονομικών.

Επιτρέπεται δε, η παραχώρηση θαλάσσιου ή λιμναίου χώρου για την τοποθέτηση πλωτών εξεδρών εμβαδού μέχρι 150 τετραγωνικών μέτρων για την εξυπηρέτηση πολιτιστικών ή ψυχαγωγικών σκοπών. Δεν μπορούν πάντως σε αυτές να λειτουργούν εστιατόρια ή κέντρα αναψυχής.

Χτίστε ελεύθερα...

Διευκολύνεται η δημιουργία μόνιμων κατασκευών από ιδιώτες για επιχειρηματικούς σκοπούς. Η μόνη προϋπόθεση είναι η παραχώρηση «να κρίνεται απολύτως απαραίτητη για την επίτευξη του επιχειρηματικού σκοπού» από τον γενικό γραμματέα της Αποκεντρωμένης Διοίκησης. Αυτό ανοίγει το δρόμο στους επιχειρηματίες των ξενοδοχειακών μονάδων να επεκτείνουν τις εγκαταστάσεις τους στη ζώνη από την παραλία έως τη θάλασσα.

Για το λόγο αυτό θα επιτρέπεται και η επιχωμάτωση, δηλαδή το μπάζωμα του θαλάσσιου χώρου για την εξυπηρέτηση επιχειρηματικής δραστηριότητας που έχει ενταχθεί στις στρατηγικές επενδύσεις ή έχει εγκριθεί ΕΣΧΑΔΑ ή ΕΣΧΑΣΕ (ειδικά σχέδια χωρικής ανάπτυξης δημοσίων ή ιδιωτικών ακινήτων). Για κάθε κλίνη που διαθέτει η όμορη τουριστική μονάδα, μπορούν να επιχωματωθούν μέχρι πέντε (5) τετραγωνικά μέτρα θαλάσσιου χώρου.

...και αυθαιρετήστε

Το σχέδιο νόμου προβλέπει επίσης τη δυνατότητα νομιμοποίησης αυθαίρετων κατασκευών (έναντι οικονομικού ανταλλάγματος) που βρίσκονται στον αιγιαλό και την παραλία και τα οποία χρησιμοποιούνται για επιχειρηματικούς σκοπούς. Όλοι οι νόμοι για τη νομιμοποίηση αυθαιρέτων μέχρι σήμερα (2 παρ. 2 ν. 4178/2013) εξαιρούν τον αιγιαλό και την παραλία, τα δάση και τους αρχαιολογικούς χώρους ως περιπτώσεις που αντίκεινται στο Σύνταγμα.

Περίπου διατάξεις για τη νομιμοποίηση έργων που κατασκευάστηκαν «πριν την έναρξη ισχύος» του νόμου. Σημειώνεται ότι η ισχύουσα για τη νομιμοποίηση αυθαίρετων κατασκευών, προέβλεπε τουλάχιστον καταληκτική ημερομηνία. Επιπλέον σύμφωνα με τις περιβαλλοντικές οργανώσεις δεν υπάρχουν σαφή κριτήρια για την προστασία του περιβάλλοντος ενώ η «περιβαλλοντική έκθεση με συνοπτική γνωμοδότηση της αρμόδιας Περιφερειακής υπηρεσίας» παραβιάζει την ευρωπαϊκή νομοθεσία (οδηγίες 2011/92/ΕΕ, 92/43/ΕΟΚ), τουλάχιστον για όσα έργα υπάγονται σε αυτήν.

Αντίο στις ελεύθερες παραλίες;

Στο νέο νομοσχέδιο του υπ. Οικονομικών έχουν αφαιρεθεί οι ρητές αναφορές στην υποχρέωση ελεύθερης και απρόσκοπτης πρόσβασης στον αιγιαλό, καθώς και η απαγόρευση της παραχώρησης της αποκλειστικής χρήσης αιγιαλού και παραλίας. Η μόνη αναφορά είναι ότι στις παραχωρήσεις πρέπει «να περιλαμβάνονται όροι χρήσης που να διασφαλίζουν την πρόσβαση του κοινού, ύστερα από αιτιολογημένη στάθμιση των συμφερόντων που εξυπηρετούνται ή βλάπτονται».

Αναφέρεται επιπλέον ότι «όταν απαιτείται, για την κατασκευή έργου, η περιέλευση της παραλίας στην κοινή χρήση, ο ιδιοκτήτης του θιγόμενου ακινήτου μπορεί να αφήσει σε κοινή χρήση το τμήμα του ακινήτου που καταλαμβάνεται από τη ζώνη παραλίας, με συμβολαιογραφική πράξη που μεταγράφεται αρμοδίως». Επιπροσθέτως, το σχέδιο νόμου προβλέπει ρητά ότι με κοινή απόφαση του Υπουργού Οικονομικών και του κατά περίπτωση αρμόδιου Υπουργού ή με πράξη άλλης αρχής που εκδίδεται σύμφωνα με ειδικές διατάξεις επιτρέπεται η εξαίρεση τμημάτων των αιγιαλών από την κοινή χρήση, για την εξυπηρέτηση επιτακτικού δημοσίου συμφέροντος που αφορά την εθνική άμυνα και δημόσια ασφάλεια, την υγεία και την προστασία του φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος ή όταν απορρέει σχετική υποχρέωση από διεθνείς συμβάσεις.

«Εισπρακτικοί οι στόχοι»

«Ο προφανής στόχος είναι εισπρακτικός και διευκολυντικός προς τη νομιμοποίηση αυθαιρεσιών και την απρόσκοπτη χωροθέτηση χρήσεων ασύμβατων με τις ανάγκες προστασίας της παράκτιας ζώνης και τον κοινόχρηστο χαρακτήρα τους» σημειώνει η WWF και προσθέτει ότι το νομοσχέδιο «περιορίζει με άμεσο και έμμεσο τρόπο την πρόσβαση του κοινού σε ένα πολύτιμο δημόσιο αγαθό». Τονίζει δε ότι υπάρχουν σημαντικά τμήματα του νομοσχεδίου που είναι αντισυνταγματικά και ορισμένα αντίθετα στην ευρωπαϊκή νομοθεσία. Τέλος επισημαίνει ότι και οι καθαρά εισπρακτικοί στόχοι του σχεδίου είναι καταδικασμένοι σε αποτυχία. «Οι εκατομμύρια επισκέπτες της χώρας μας δεν έρχονται να δουν ούτε κατειλημμένες παραλίες, ούτε επιχωματωμένους θαλάσσιους χώρους ή κακότεχνες κατασκευές σε αποκλεισμένες ακτές. Οι τουρίστες έρχονται για τη φύση μας και αυτή θα έπρεπε να είναι η βασική μέριμνα της κυβέρνησης». 

Οι Υπογράφοντες Φορείς:

  1. Επιμελητήριο Περιβάλλοντος και Βιωσιμότητος
  2. Πανελλήνιο Δίκτυο Οικολογικών Οργανώσεων (ΠΑΝ.Δ.ΟΙΚ.Ο.) (Δίκτυο 87 οικολογικών οργανώσεων)
  3. Γενική Συνομοσπονδία Εργατών Ελλάδος (Γ.Σ.Ε.Ε.)
  4. Ελληνική Επιτροπή Υδρογεωλογίας
  5. Σύλλογος Ελλήνων ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΩΝ (Σ.Ε.Α.)
  6. ΕΛ.ΚΕ.Θ.Ε. (Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών)
  7. Ε.Κ.ΠΟΙ.ΖΩ. (Ένωση Καταναλωτών – Ποιότητα Ζωής)
  8. Ελληνική ΟΡΝΙΘΟΛΟΓΙΚΗ Εταιρεία
  9. ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΑΣ (ΓΕΩΤ.Ε.Ε.)
  10. ΔΙΚΤΥΟ Οικολογικών Οργανώσεων ΑΙΓΑΙΟΥ
  11. «ΒΙΟΖΩ» - Πανελλήνια Ένωση Καταναλωτών
  12. «ΑΡΧΙΠΕΛΑΓΟΣ»  Ινστιτούτο Θαλάσσιας Προστασίας
  13. Περιβαλλοντική Πρωτοβουλία Μαγνησίας
  14. Αρχίλοχος Πάρου
  15. Πολιτιστικός-Οικολογικός Σύλλογος Μικρασιατών Λουτρών Λέσβου Το ΔΕΛΦΙΝΙ
  16. ΜΚΟ «Σόλων» για τη σύνθεση και τον οικολογικό πολιτισμό
  17. Συντονιστική Επιτροπή για τη Διάσωση της παραλίας Σαρωνικού
  18. Περιβαλλοντική Πρωτοβουλία Κέρκυρας
  19. Δίκτυο EcoCorfu ΟικοΚέρκυρα
  20. Κίνηση Πολιτών για τη Διάσωση της Οίτης
  21. «Φαληρός» Περιβαλλοντικός Σύλλογος Π. Φαλήρου
  22. Οικολογική Συνεργασία Παλαιού Φαλήρου
  23. Οικολόγοι Ριζοσπάστες
  24. Οικολογικός Σύλλογος Προστασίας Κορινθιακού Κόλπου (ΟΙΚΟ.ΣΥΛ.Κ.Ο.)
  25. ΑΛΚΥΩΝ – Ομοσπονδία Οικολογικών Οργανώσεων Κορινθιακού Κόλπου
  26. Σύλλογος Προστασίας Περιβάλλοντος Φιλοθέης
  27. Κίνηση πολιτών κατά του ξεπουλήματος και της καταστροφής του Ερημίτη, Κασσιώπη Κέρκυρας
  28. Περιβαλλοντική οργάνωση «Νέες Δρυάδες» (Αθήνα)
  29. Σύλλογος Προστασίας Περιβάλλοντος Ν. Ρόδου
  30. ΦΙΛΟΙ της ΦΥΣΗΣ
  31. Σύλλογος Κατελειού για τη μελέτη και προστασία της θαλάσσιας και χερσαίας ζώνης Κεφαλληνίας
  32. Κίνησης Πολιτών Μοσχάτου "Μεσοποταμία"
  33. Περιβαλλοντική Παρέμβαση ‘Η ΑΝΤΙΝΙΩΤΗ’, Κέρκυρα
  34. Σωματείο Οικιστικής Ανάπτυξης & Προστασίας του Περιβάλλοντος Πρασσών-Κιμώλου «Το Πρασσονήσι»
  35. Δικτύου Περιβαλλοντικής και Πολιτιστικής Προστασίας της Λακωνίας
  36. «Νότιον Σήμα» (κίνηση πολιτών των νοτίων προαστίων Αττικής)
  37. Οικολογική Ομάδα Ροδόπης
  38. Οικολογική Κίνηση Δήμου Χορτιάτη
  39. Φίλοι Περιβάλλοντος Ιερισσού
  40. Επιτροπή Αγώνα για το Μητροπολιτικό Πάρκο στο Ελληνικό
  41. Κίνηση Πολιτών για τη προστασία του Ευρυτανικού Περιβάλλοντος
  42. ΦΙΛΟΔΑΣΙΚΗ Ένωση Αθηνών
  43. Περιβαλλοντική Εταιρεία Πρέβεζας
  44. Οικολογική Ομάδα Βέροιας
  45. Περιβαλλοντικός & Πολιτιστικός Σύλλογος Κιάτου «ΟΙΚΟ ΖΩΗ»
  46. Οικολογικός, Περιβαλλοντικός και Πολιτιστικός Σύλλογος «Οι Κουκουναριές», Σκιάθος
  47. Αγροπεριβαλλοντική Ομάδα Βιοκαλλιεργητών Δυτικής Ελλάδας
  48. Οικολογικής Παρέμβασης Ηρακλείου
  49. Οικολογική Κίνηση Κοζάνης
  50. Οικολογική Κίνηση Δράμας
  51. Σύλλογος Προστασίας Περιβάλλοντος Παραλίας Ακράτας
  52. Σπηλαιολογικός Όμιλος Κρήτης
  53. Όμιλος Φίλων του Δάσους (Λαμία)
  54. Κέντρο για τη μελέτη και την προστασία του περιβάλλοντος και της πολιτιστικής κληρονομίας στη Λίμνη Βοιβηίδα – Κάρλα (ΚΕ.ΜΕ.ΒΟ.)
  55. Κίνηση για την προστασία του Αώου
  56. Περιβαλλοντικός Όμιλος Σαλαμίνας ΠΕΡΙΒΟΣ
  57. Περιβαλλοντικός Σύλλογος Ρεθύμνου
  58. Σύλλογος Προστασίας Περιβάλλοντος και Ρεματιάς Πεντέλης - Χαλανδρίου
  59. Εξωραϊστικός Σύλλογος Πύργου Θορικού « Η Γαλήνη» (Κερατέα Αττικής)
  60. Σύλλογος Προστασίας Περιβάλλοντος Χαλκίδας
  61. Σύλλογος ΙΛΙΣΟΣ
  62. Κίνηση Πολιτών ΕCOELEUSIS, Ελευσίνα
  63. Ένωση Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Κορινθίας
  64. Οικολογική Κίνηση Πάτρας (ΟΙ.ΚΙ.ΠΑ.)
  65. Εταιρία Προστασίας Περιβάλλοντος Ρίου
  66. ΗΛΕΣΙΟΝ, Οργανισμός Περιβάλλοντος
  67. Οικορούμελη, ΟικοΚοινότητα
  68. ΓΡΑΙΓΟΣ ΑΜΚΕ, Λαμία, , Οργανισμός Περιβάλλοντος
  69. Κίνηση Για Την Σωτηρία Της Γκιώνας
  70. Οικολογική Κίνηση Σερρών
  71. Κίνηση Περιβάλλοντος & Οικολογίας Σάμου
  72. Περιβαλλοντικός Σύλλογος Ιτάνου (Σητεία Κρήτης)
  73. Κίνηση Πολιτών Μεσαράς για το Περιβάλλον (Κρήτη)
  74. Οικολογική Κίνηση Μιραμβέλλου (Κρήτη)
  75. Δίκτυο Προστασίας Σαρωνικού
  76. Εναλλακτική δράση για ποιότητα ζωής (Αθήνα)
  77. Αιτωλική Εταιρία προστασίας τοπίου και περιβάλλοντος
  78. Σύνδεσμος Γουρνών Ανάπτυξη και Περιβάλλον (Χερσόνησος, Κρήτη)
  79. Συντονιστικός φορέας Συλλόγων για την προστασία του υγροτόπου Βουρκάρι Μεγάρων
  80. Φορέας Διαχείρισης Στενών και Εκβολών Ποταμών Αχέροντα και Καλαμά

Πηγές: tvxs.gr, newsit.gr κ.λπ.